TvOO: Tijdschrift voor Ontwikkeling in Organisaties

Kennismaken. uitwisselen, netwerken, ASTD preview 2012

In mei staan zo'n 70 man in de startblokken om als Nederlands-Belgische delegatie naar Denver af te reizen voor de ASTD. Het wereldwijde evenement voor 'Workplace learning en de Performance Professionals'. Op 5 april kregen we in Nederland alvast een voorproefje van vijf buitengewone ASTD bijdragen. Georganiseerd door NVO2 bij de Capgemini Academy. Vakgenoten vanuit verschillende organisaties, die in het dagelijks leven concurrenten van elkaar zijn, leerden tijdens deze middag van en met elkaar.

Vanuit de VS werd door middel van een filmpje de middag geopend met een warm welkom (zie filmpje rechts)

We Learned Something New
In twee rondes presenteerden diverse sprekers hun bijdragen. "Tijdens de middag proef je liefde voor het vak. Het enthousiasme van de sprekers inspireert mij en daagt me uit voor nieuwe initiatieven. Wie weet sluit ik volgend jaar aan bij de Nederlandse delegatie!" (Marille Verhoeven, Opleidingsadviseur Coöperatie VGZ)

Ger Driesen (Challenge Training)
De bijdrage begon met een schets van het historische leven van Van Gogh. 'Wat kunnen wij leren op het gebied van leren als we kijken naar de brieven en tekeningen van deze kunstenaar?' Ger neemt de zaal mee aan de hand van een aantal principes. Think inside the box is het eerste principe. 'Reflectie zet aan tot leren' betoogt Ger Driesen. "Hoe reflecteren we zelf eigenlijk na een dag werken?" Aan de keukentafel, door uitwisseling met collega's, door bloggen of twitteren, zijn antwoorden uit de zaal. We kwamen samen tot de conclusie dat we vaak te weinig tijd maken voor reflectie. Meters maken, dat is waar we ons steeds door laten verleiden.

Egbert Kinds (Core Commit) geeft een presentatie over een verandertraject bij Philips Lighting. Hij illustreert met beeld en geluid hoe verschillende waarden doorwerken in de bedrijfscultuur, elkaar kunnen tegenspreken en verandering in de weg kunnen staan, omdat ze maken dat managers uiteindelijk vanuit angst en niet vanuit lef in de business opereren. Toen dit eenmaal duidelijk was, kwam het veranderingstraject pas echt op gang en kon er een omslag worden gemaakt naar de nieuwe organisatie. "Organizations don't transform, people do!", aldus Egbert.

Evert Pruis (EMC)
'Hoe kun je zonder besef van wie je zelf bent, een keuze maken over waar je als professional of leider voor staat?' was een vraag die Evert ons stelde. Na een korte uitleg over extern en intern leiderschap spoorde hij de zaal aan om eerst leiding te nemen over wie je zelf bent. Waar liggen je kwaliteiten en talenten? Daarbij is het belangrijk om goed voor jezelf te zorgen. 'Replenish & Renew', ofwel rust op tijd, eet gezond, zet je telefoon eens uit, ga op vakantie zonder werk en heb plezier. Dan zul je als leider, maar ook als professional, met je eigen kwaliteiten en talenten, leiding geven aan jezelf en daardoor leiding kunnen geven aan anderen.

Jos Arets & Vivian Heijnen (Tulser)
"We are going Mobile!" Het online creëren en delen van informatie onder medewerkers binnen een organisatie is steeds belangrijker geworden. Een training is volgens Jos en Vivian dan ook niet meer de oplossing. "Als je niet traint, heb je ook geen transfer probleem". Medewerkers moeten ervaren en delen met anderen om te leren. Leren volgens het 70:20:10 model. De sprekers introduceerden een prachtig "digital workscape". Een platform waarop professionals werken en leren kunnen integreren. Het platform liet zien dat het voor een organisatie financieel aantrekkelijk is om gebruik te maken van dit middel. Leren met business impact dat belooft wat!

Juanita Coble en Dirk Bannenberg (Boertiengroep)
'Playing with Reality, a little tast', was de titel van deze bijdrage. Al snel werd de zaal meegenomen in een "directed scene". Een oefening, die normaal is bedoeld voor cursisten, om nieuw gedrag uit te proberen zonder dat hier schadelijke consequenties uit voortkomen. Als publiek werd je uitgenodigd om 'Stop' te roepen en de acteurmanager aanwijzingen te geven. "Ask him how he is doing", "Check if you understand him well". Volgens Juanita en Dirk heeft leren van en met trainersacteur 'Triple impact'. Daarnaast werd de zaal uitgedaagd tot een rollenspel om samen de meerwaarde van het werken met een trainersacteur te ervaren. "It's all about an experience".

Hans Raamsdonk (Beleidsadviseur leren & ontwikkelen van ProRail) beschrijft de middag als volgt; "De preview heeft mijn ASTD koorts weer behoorlijk aangewakkerd door de prima presentaties en de verwachtingsvolle, vriendschappelijke sfeer". John May (Learning strategy consultant bij Capgemini Academy) vertelt naar aanleiding van de middag: "Wat mij het meest bijgebleven is zijn de verschillende interessante gesprekken die ik gevoerd heb en de grote opkomst en betrokkenheid van de deelnemers".

Nieuwsgierig? Kijk eens op de website: astddelegatie.ning of astdconference

Metteke Lubberst en Jennieke Goldsteen zijn werkzaam bij EMC performance als opleidingskundig adviseur.

Foto's Kees van Dijk

Eerste Comeniusprijs voor Robbert Dijkgraaf

In de grote kerk van Naarden werd op 24 maart 2012 voor de eerste maal de Comeniusprijs uitgereikt. De Comeniusprijs is in 2011 ingesteld door de besturen van de Stichting Comeniusmuseum en de Comeniusstichting. De Gemeente Naarden, Gooiconsult en Schoevers ondersteunen deze prijs. De prijs is bestemd voor die persoon of organisatie die in lijn met het denken en handelen van de zeventiende-eeuwse wijsgeer, pedagoog en theoloog Jan Amos Comenius zich op een in het oog springende manier heeft ingezet voor om de belangen van vorming, onderwijs, wetenschap en cultuur voor de ontwikkeling van de internationale samenleving. De prijsuitreiking volgende op de uitvoering van de Comenius Cantate door het Utrechts Toonkunstkoor en de Comeniuslezing door Arjo Klamer.

Robbert Dijkgraaf krijgt de prijs voor het maken van verbinding tussen wetenschap, ontwikkeling, vorming en cultuur. Dijkgraaf is sinds 1992 hoogleraar mathematische fysica aan de Universiteit van Amsterdam. Sinds 2006 is hij tevens universiteitshoogleraar. Dat geeft hem de vrijheid – aldus de jury – om traditionele disciplines te overstijgen en zo vernieuwende dwarsverbanden te leggen. Sinds 2008 is hij president van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen. Dijkgraaf behoort volgens de jury tot het zeldzame soort wetenschappers, die niet alleen excelleren in hun vak, maar tevens een begenadigd docent zijn. Hij heeft de gave zeer ingewikkelde problemen tot begrijpbare proporties terug te brengen. Illustratief is zijn uitleg aan kinderen over hoeveel moleculen er in een glas water gaan. Hij doet dat met behulp van een denkbeeldige toren van hagelslag. Maar hij weet ook het grote publiek te bereiken als pleitbezorger van goede vorming, onderwijs en wetenschap en schuwt daarbij de media niet.

In zijn dankwoord vraagt Dijkgraaf zich hardop af waarom hij de prijs krijgt. "Ik krijg hem niet voor de uren die ik heb besteed aan onderzoek en bestuursvergaderingen. Ik krijg hem voor datgene wat overblijft. Dat restant en essentie zo mooi samenvalt." Dijkgraaf benadrukt het belang van de denkbeelden van Comenius, zijn overtuiging hoe belangrijk onderwijs is. Het is zo makkelijk gezegd, onderwijs voor allen, maar wat een werk is het om dat voor elkaar te krijgen! Daarom is het zo belangrijk om de vonk over te brengen. Actief zijn in het onderwijs betekent dat je een schakel bent in een lange keten. Die begint bij jezelf afvragen welk talent je onbenut laat en wat het talent is dat we bij onze kinderen onbenut laten. Wij hebben de mogelijkheid, eigenlijk de opdracht, om iets over te dragen, iets door te geven. Het gedachtegoed van Comenius blijft overeind, ook nu, het groeit en wordt alleen maar mooier en betekenisvoller."

David van Lennep Scriptieprijs 2012

Creativiteit bij musici, het nut van vakantie als oplaadmoment en de rol van een leidinggevende in een cross-functioneel team. De drie winnende Master Theses die door de NSvP beloond werden met de David van Lennep Scriptieprijs hebben alle drie een link met innovatie en creativiteit. Inge Wolsink richtte zich op de invloed van 'Working Memory Capacity' op de creativiteit bij musici. Jennifer Reinders stelt door middel van wetenschappelijk onderzoek het nut van vakantie vast als oplaadmoment voor creativiteit, gezondheid en welbevinden. Jeroen Schilderman vindt uit dat het geloof van de leidinggevende in de toegevoegde waarde van diversiteit bepalend is voor de creativiteit van cross-functionele teams.

Zijn musici met een groter Working Memory Capacity creatiever?
De eerste prijs ging naar Inge Wolsink van de  Universiteit van Amsterdam voor haar masterscriptie: 'The Merits of Attention Control in Musical Creativity'. Inge onderzocht de invloed van 'Working Memory Capacity' op de ontwikkeling van creativiteit. Zij heeft dat gedaan door 32 cellisten, professionele studenten of goede amateurs, uit te nodigen drie opeenvolgende improvisaties te spelen van drie minuten. Een onafhankelijke jury beoordeelde vervolgens of er bij de drie improvisaties sprake was van een toe- of afnemende creativiteit. Uit het onderzoek blijkt dat musici met een grotere  'Working Memory Capacity' bij elke opvolgende improvisatie creatiever werden, terwijl de musici met een lagere 'Working Memory Capacity' minder creatief werden en meer moeite hadden zich aan de opdrachten te houden. De gepresenteerde uitkomsten zijn van belang voor innovatievraagstukken en maken ook nieuwsgierig of het gebruik van het 'Working Memory' ontwikkeld of getraind kan worden.

Wat is het nut van vakantie?
De tweede prijs is voor: Jennifer Reinders van de Radboud Universiteit Nijmegen met haar scriptie 'You want to be happier, healthier and more creative? Take a vacation! Influences of a long summer vacation on health, well-being and creativity!' Jennifer Reinders gaat in haar onderzoek in op een interessant en maatschappelijk relevant onderwerp: het nut van vakantie. Vakanties zijn er niet voor niets, zo blijkt uit haar onderzoek. Als oplaadmomenten zijn ze essentieel. Een groep van 60 mensen werd voor, gedurende en na hun vakantie onderzocht. Er zijn maar liefst 12  meetmomenten geweest, waarbij de vakantiegangers via een mobiele telefoon vragen van de onderzoekster beantwoorden. Jennifer eindigt haar scriptie welgemeend en via haar werk evidence based advies: als je gelukkiger wilt worden, gezonder en creatiever, ga dan met vakantie.

Welke leidinggevenden halen de meeste creativiteit uit diverse teams?
De derde prijs ging naar 'How can a team leader influence performance in a cross-functional team? The effects of diversity belief and conflict management', door Jeroen Schilderman van de Technische Universiteit Eindhoven. Gedragingen van leiders, zowel in termen van geloof in de zaak als in het vermogen conflicten te managen, blijken zeer relevant voor het daadwerkelijk optreden van winst van diversiteit. In de scriptie van Jeroen Schilderman gaat het specifiek over diversiteit in termen van disciplinaire of cross-functionele achtergrond. Veel organisaties maken gebruik van cross-functionele teams bij het ontwikkelen van nieuwe producten, met wisselend resultaat. Schilderman toont aan dat de diversity beliefs van een leidinggevende (geloof in de bruikbaarheid van functionele diversiteit of niet) van doorslaggevende betekenis is in het faciliteren van positieve resultaten in diverse teams via vermindering van intra-groep conflict. Met andere woorden een leidinggevende met positieve diversity beliefs levert een betere teamprestatie met zijn of haar team in vergelijking tot leiders met meer negatieve diversity beliefs.

De genomineerde en winnende theses zijn te downloaden op de website van de NSvP

Managers kunnen medewerkers aanmoedigen

Leiderschap, leren en het uitwisselen van kennis en ideeën voor sociale netwerken: al deze factoren dragen bij aan het vermogen van een organisatie om te profiteren van haar innovatievermogen. In zijn proefschrift Idea Management: Perspectives from Leadership, Learning, and Network Theory verkent Dirk Deichmann de juiste voorwaarden voor werknemers om voortdurend met ideeën van goede kwaliteit naar voren te komen. Deichmann promoveerde vrijdag 3 februari 2012 aan de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR).

Deichmann onderzocht de beheerprogramma's van ideeën van drie multinationals. Mensen van wie ideeën eerder werden afgewezen, hebben vaker de neiging met nieuwe ideeën te komen. Echter, alleen werknemers die al met succes nieuwe ideeën hebben ontwikkeld, verbeteren hun ideeënontwikkeling of tonen een constante kwaliteit in hun volgende suggesties, aldus de promovendus. Deichmann vond ook dat managers hun werknemers kunnen aanmoedigen meer ideeën naar voren te brengen door hun leiderschapsstijl en door altijd vanuit het bedrijf te denken.

Hoe meer werknemers zijn verbonden met de organisatie hoe meer tijd die mensen investeren in het ontwikkelen van een idee. Deichmann stelt daarbij dat sociale netwerkstructuren dynamisch groeien van het ene idee naar het andere. Vooral sterke banden en een hogere schaalgrootte van het netwerk hebben invloed op de kwaliteit van de ideeën. Ook omgekeerd is dit het geval.

De onderzoeken laten zien hoe uitvinders kennis uitwisselen, elkaars deskundigheid opbouwen en ervaringen doornemen. Dan doen zij door middel van leiderschap, leren en sociale netwerken. Ook blijkt hoe uitvinders gemotiveerd kunnen worden om constant ideeën te genereren waarmee de organisatie zich kan ontwikkelen.

ERIM
Het PhD-onderzoeksproject van Dirk Deichmann is verricht binnen het Erasmus Doctoral Programme in Business & Management, dat georganiseerd wordt door ERIM, Het Erasmus Research Institute of Management. ERIM is het gezamenlijke onderzoeksinstituut van de Rotterdam School of Management (RSM) en de Erasmus School of Economics (ESE) aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Over Dirk Deichmann
Dirk Deichmann (Duitsland, 1981) studeerde bedrijfskunde aan de Hanzehogeschool Groningen. Voordat hij daar cum laude afstudeerde in 2005 werd hij geselecteerd voor een uitwisselingssemester aan de Western University of Sydney in Australië. In hetzelfde jaar begon hij met het pre-Master programma in International Business Administration aan RSM waar hij in 2007 ook zijn Master titel haalde – wederom cum laude met een specialisatie in Innovation Management. Als onderdeel van zijn studie bracht Dirk een uitwisselingssemester door in het MBA-programma van Nanyang Technological University in Singapore. Daarna schreef hij zich in 2007 in als PhD-kandidaat binnen de vakgroep Management of Technology and Innovation aan RSM.

Bron: EUR