Actueel

Column: De tijd van 'cash is king' is voorbij

di 17 nov 2020 - Guido van de Wiel

Ik ben deze week op schrijfretraite in Zuid-Limburg. In één van de dorpen waar ik zojuist doorheen reed, las ik een protestbord, gericht aan de Rabobank. De inwoners van het dorpje Epen hebben het gevoel dat de bank hen laat stikken. Een paar dagen eerder kwam immers het bericht naar buiten dat Rabobank meer dan de helft van hun filialen gaat sluiten.

En die ingreep gaat Epen ook raken. Net als zoveel andere lokale banken, kleine dorpen en buitengebieden. Precies die plekken waar zich ook de wat oudere, minder digitale bewoners ophouden. Voor hen houdt het op. Voor deze groep is een cashless wereld vooral een wereld waarin ze zich uitgekleed voelen. Voor hen staat contactloos betalen vooral voor geld betalen zonder contact te maken. Ik denk dat je kunt stellen dat ze er daar in Epen de pay in hebben.

Het zijn berichten die ik de laatste tijd vaker langs zag komen. ING liet afgelopen zomer weten meer dan een kwart van hun filialen te zullen sluiten. En ook over wat langere tijd is het een trend: de afgelopen vijftien jaar verdwenen zo van diverse banken al zeker 1500 filialen. Vandaag de dag komt daar nog het acute gevaar voor plofkraken bij. Daarnaast versterkt ook de aanwezigheid van corona deze beweging van minder, minder, minder. Exitstrategieën om van filialen af te komen worden versneld ten uitvoer gebracht. En afgelopen mei bijvoorbeeld sloten per direct ruim 200 geldautomaten in Hema- en Sparwinkels, vanwege het voorkomen van die – in het geheel niet ongevaarlijke – plofkraken.

De infrastructuur om overal fysiek geld beschikbaar te houden wordt steeds duurder en is voor steeds meer mensen overbodig. Maar mensen helemaal niet meer met fysiek geld ondersteunen is een ongewenste ontwikkeling voor kwetsbare groepen die de boot gemist hebben naar cashloos betalen. Denk aan de eerdergenoemde ouderen, maar ook aan slechtzienden bijvoorbeeld.

Banken zitten klem met hoge terugkerende kosten voor veel onrendabele locaties aan de ene kant, terwijl de kleine dorpskernen en woongemeenschappen aan de andere kant hun lokale bankfilialen en betaalautomaten om de hoek niet kwijt willen, gesteund door de toezichthouder die ook vindt dat contant geld beschikbaar moet blijven. 

In Zweden en Denemarken moet de staat al met regelgeving voorkomen dat het land geheel cashloos wordt. En het is merkbaar: op steeds meer plekken kun je bij daklozen pinnen – “nu even niets bij me” is geen excuus meer – en ook voor collectes aan de deur of op de markt gaan steeds minder vaak brief- of muntgeld van hand tot hand, maar vinden de transacties wireless plaats. 

Cash is niet langer King. Contactloos betalen is het nieuwe devies. De munt wordt niet eens meer met gelijke munt terugbetaald, maar met een Tikkie.

Het blijft op veel plekken in de wereld nog wel – helaas – dominant om geldbedragen gaan, maar geld zelf lijkt zijn langste tijd gehad te hebben. Geld is hard op weg om meer en meer de kenmerken van een geloof te krijgen. Je ziet het niet, je kunt het niet vastpakken, maar het houdt tegelijkertijd veel mensen op de been, verklaart een hoop van ons collectieve en individuele gedrag, motiveert acties en kan zelfs oorlogen ontketenen.

In een generatie zijn we gegaan van cheques, papiergeld en munten, via het tussenstation van plastic pinpassen en creditcards nu naar contactloos betalen. Want met een beetje intelligente wearable in het luchtledige zwaaien is tegenwoordig voldoende om een financiële transactie te voltooien.

Is contant geld eenzelfde lot beschoren als de praatpaal van de Wegenwacht halverwege 2017, als de Greenpoint begin 1999 of als de blauwe en roze strippenkaarten in 2011? Guldens waren al een tijdje geen 'snip' voor de neus meer waard; hoe zal het onze huidige tweekleurige munten en dat identiteitsloze Europese papiergeld, dat in al die jaren eigenlijk amper bijnamen heeft verkregen, vergaan?

Een nieuwe strijd is inmiddels losgebarsten. Het gaat dan om de strijd de (digitale) portemonnee van de consument in de toekomst te mogen beheren. In een poging om de winnaars in die strijd aan te wijzen, lijken die zich toch vooral buiten de muren van de traditionele banken op te houden. De techgiganten staan immers vooraan in de rij – of ze zijn al binnen – om die rol en functie van banken over te nemen. Van Google Wallet tot Apple Pay; het zijn diensten die nu flink aanslaan. Waar bankfilialen sluiten, daar openen steeds meer mensen digitale betaalapps, afkomstig van de grote techspelers. Gemak dient de mens en het mobieltje maakt zelfs de aanwezigheid van een los en apart plastic pasje overbodig. Opvallend dat we Google en Apple hierin blijkbaar meer vertrouwen dan banken zelf. Zo is ABN AMRO wegens het schamele aantal gebruikers onlangs maar gestopt met het aanbieden van hun Walletapp die toch ook contactloos betalen mogelijk maakte.

Wearables als Garmin Pay (horloge), K-Ring (waterdichte ringen vervaardigd uit zirconia keramiek) en LAKS Pay (met onder meer sleutelhangers en armbanden) proberen ondertussen hun graantje mee te pikken.

Nu moeten we alleen oma in haar krimpregio nog even aan de fitbit met payfunctie krijgen.

Aan de virtual assistent, de laatste cybersecurity-updates met de meest recente FAQ, de ingebouwde helpdesk en online chatfunctie zal het niet liggen.

 

Guido van de Wiel (Wheel Productions) is organisatiepsycholoog, (schrijf)coach en ghostwriter. Hij is onder meer verbonden aan Verdraaide organisaties en de Veranderbrigade. Onlangs verscheen bij Kloosterhof zijn nieuwste boek Van meetbaar naar merkbaar, van duurzaam naar dierbaarEerder schreef hij boeken zoals Durf het verschil te maken, Organiseren met toekomst en Innoveerkracht. www.wheelproductions.nl

 

Gebruikte bronnen


Geef hieronder uw reactie op dit nieuwsitem

Leave this one empty:
Naam:
Don't fill in data here:
Reactie:
Don't put anythin in here:
CAPTCHA Image

Nog geen reacties geplaatst