Actueel

Incongruent leiderschap

ma 18 nov 2019 - Guido van de Wiel

Eén van de belangrijkste eigenschappen van een goede leider is om congruent te zijn in wat je zegt en doet. Een voorbeeld van hoe dit mis kan gaan werd afgelopen week pijnlijk duidelijk.

Half november van dit jaar stonden Elon Musk, oprichter van Tesla en van Space X en de CEO van Volkswagen, Herbert Diess, samen op het podium tijdens de uitreiking van de Golden Steering Wheel Awards in Berlijn. Eén van die awards ging naar Musk voor de ontwikkeling van de Model 3 in de categorie middenklasse/ luxe personenwagen. In zijn antwoord welke toekomstige belofte hij dit keer zou doen aan Golden Steering Wheel Awards, zei Musk: "Here is the irony. In the future there may not be a steering wheel."

Even later stonden Musk en Diess gebroederlijk op het podium en gunden elkaar de wereld in het dubbelinterview dat hen werd afgenomen. Het werd duidelijk dat ze elkaar langer kenden. “What do you guys do when you meet?”, vroeg de net te gretig ingestelde interviewer, waarop Musk antwoordde: “We party like rockstars, it’s crazy.” Een gekke vraag, een gek antwoord. Heel congruent allemaal.

En vooruit, eerst het goede nieuws. Musk breidt zijn fabrieken uit naar Berlijn. Zodra Musk werd gevraagd hoe hij aankeek tegen de transitie naar e-mobility in Duitsland, gaf hij een duidelijke visie die rechtdeed aan de situatie. Hij vertelde hoe belangrijk het momentum juist ook van een oude (!) technologie is. Dat er veel bestaande infrastructuur en veel kapitaal is gemoeid met en besloten ligt in die oude technologie van fossiele brandstofmotors. En dat de nieuwe technologie, en met name de vraag of er wel een markt voor is, op dat moment nog onbewezen is. Dan is het dus ook legitiem om jezelf af te vragen of het wel terecht is om in te zetten op die nieuwe technologie. Musk: "When we started out at Tesla, everyone thought we were huge fools. I thought we were fools too, frankly."

Musk vertelt verder. Zelfs los van de discussie rondom milieu-impact is de bottom line dat het nodig is om over te stappen naar duurzame energie en renewables, omdat olie op zal raken: het is immers een beperkt voorradige resource. Musk: "You can’t recycle oil."
Musk gaf aan dat hij voor het eerst over elektrisch rijden begon na te denken zo rond de middelbare school. Hij legde op het podium kort, helder en eerlijk uit dat hij in de jaren die volgden met name over elektrische auto’s nadacht vanuit een economisch perspectief, dus zelfs voordat het milieu voor hem een punt van aandacht werd. Hij gaf ruiterlijk toe dat het ecologische perspectief daar pas later bij kwam. Een heel congruent verhaal, waarin Musk terugkeerde naar de basis waar het voor hem begon, hij de kern van het probleem beschreef en de Tesla-oprichter en passant argumenten stapelde, waar geen speld tussen te krijgen was.

De pijnlijke situatie ontstond in de bijdrage van Herbert Diess, die zich aan het begin van ditzelfde dubbelinterview uitliet over de gezamenlijke visie van hem en Elon Musk. Diess hield daarin een vurig betoog over het belang van elektrisch rijden en dat dat de enige manier is om de CO2-doelen te behalen en carbon-emissies te reduceren. De angel zat hem in de laatste vraag, waarin Diess gevraagd werd naar de auto die hij op dat moment privé reed. "I am still in-between", moest Diess daarop toegeven. Hij vertelde dat hij privé een Golf GTI reed. Een auto op fossiele brandstof die hij ter plekke ook nog begon aan te prijzen als één van de beste auto’s ter wereld. En ja, de Golf GTI schijnt er ook in elektrische uitvoering te zijn, maar het feit dat Herbert 'Diessel' aan het eind van zijn antwoord mompelde: "But soon I will change", maakte duidelijk dat het gewoon om fossiele brandstof ging.

Voor mij bewees Diess met dit laatste antwoord dat zijn eerder verwoorde visie geen knip voor de neus waard was. Iemand die een paar minuten daarvoor een vurig betoog houdt voor elektrisch rijden en vervolgens in zijn eigen handelen het tegenovergestelde doet en beweert – en daar zelfs trots op is – is niet geloofwaardig. Als je zelf niet verandert als leider, hoe kun je dan verwachten dat de mensen die je toespreekt wél zullen veranderen?

Mensen kopiëren gedrag eerder dan woorden. En als je woorden niet in lijn zijn met je handelen, heb je een probleem. Dan zend je dubbele signalen uit. Je zaait dan onbedoeld verwarring, je verzwakt je eigen boodschap en je impact verdampt er nog sneller mee dan de dieselwalmen gemeten via sjoemelsoftware.

Een leider moet voor de troepen uitlopen. Geen troep achterlaten.

 

Guido van de Wiel (Wheel Productions) is organisatiepsycholoog, ghostwriter, (schrijf)coach en verbonden aan onder andere Verdraaide organisaties en de Veranderbrigade. Hij schreef boeken zoals Durf het verschil te makenOrganiseren met toekomst en Innoveerkracht. www.wheelproductions.nl  


Geef hieronder uw reactie op dit nieuwsitem

Leave this one empty:
Naam:
Don't fill in data here:
Reactie:
Don't put anythin in here:
CAPTCHA Image

Manfred van Doorn - donderdag 21 november 2019

Mooi artikel. Prima eindzin: Een leider moet voor de troepen uitlopen. Geen troep achterlaten.